Voordat ik de ziekte van Hodgkin kreeg, at ik doorgaans ongezond. 

 

Dat wil zeggen, ik probeerde de meest gezonde keuzes te maken, in het overheersende ongezonde beschikbare assortiment dat perfect aansloot op mijn gemakzucht.

 

Na een lange werkdag snelde ik vaak door de supermarkt en graaide ik een of andere magnetronmaaltijd uit de schappen. Wel iets met slappe, smaakloze groente want dat vond ik ergens toch belangrijk. Sap met een afbeelding van sprankelend fruit op de verpakking, leek mij een prima aanvulling bij een complete avondmaaltijd.

 
Ik realiseerde me stiekem wel dat ik op die manier nauwelijks de zo belangrijke vitaminen binnen kreeg. Ik negeerde het stemmetje in mijn achterhoofd, dat klaagde over de hoge concentraties zout en suiker. Dat was tenslotte de enige reden dat de producten nog enigszins te pruimen waren. Het werd de hoogste tijd om daar verandering in aan te brengen en ik veranderde mijn eetgewoonten zodat mijn lichaam en geest de zware behandeling beter zouden kunnen doorstaan.

 

De informatie die ik ontving over de bijwerkingen van mijn chemotherapie waarschuwde me onder andere voor:
 

  • misselijkheid,
  • tandvleesproblemen,
  • verlies van smaak,
  • obstipatie en
  • depressies.

Ik ging als een razende op zoek naar manieren om mijn lichaam te kunnen ondersteunen bij de komende malaise. Het past wel bij mij om het naadje van de kous te willen weten, om autonoom te zijn en verantwoordelijkheid voor mijn eigen welbevinden te nemen.

gallery/1.0 voedsel

Onverwachte bijwerkingen van een gezond dieet

Chemotherapie kan je liefde voor eten in een ander daglicht zetten.
Onverwachte bijwerkingen kunnen o.a. verandering van smaak en een gebrek aan eetlust veroorzaken.

Lees verder hoe jij het plezier in gezond eten kunt vergroten. 

gallery/elke

Elke De Klerk
Schrijft vaak vanuit haar eigen ervaring over de vele aspecten waarmee kanker-patiënten te maken krijgen.

We kiezen allemaal voor onszelf

de meest vertrouwde manier

om de onzekerheid te lijf te gaan.

 

Op de dagbehandeling van de oncologieafdeling vroeg ik aan andere kankerpatiënten hoe zij met hun ziekte omgingen. De één koos voor de steun van familie, een ander voor de engelen wat dat betreft. We kiezen allemaal voor onszelf de meest vertrouwde manier om de onzekerheid te lijf te gaan. Maar we vertrouwen tevens wel allemaal op de goede zorg van onze dokter en het verplegend personeel. Het is voor mij daarom onbegrijpelijk dat de medische wereld niet wat meer aandacht besteedt aan de effecten van verschillende voedselpatronen in combinatie met kankerbehandeling.


Alle bijwerkingen die er zijn, heb ik wel ervaren. Maar ik bestreed ze dapper met gemberthee, citroenen, wasabi en ander exotische ingrediënten. Ik installeerde snel een regime van gezond, gevarieerd en vers eten. Voor alles wat de pan in ging, zocht ik uit welke bijdrage het leverde aan vitaminen en mineralen. Het hielp mij door de zware perioden heen en achteraf gezien heeft het ook in mijn herstel meegeholpen om sneller aan kracht te winnen.

TIPS:

Met plezier koken tijdens chemotherapie:

Van tijdelijke trend naar blijvende keuzes.

Mijn lichaam werd verwend met vitaminen en omdat ik suiker had verbannen smaakte mijn eten juist lekkerder dan normaal. Of ik daardoor nauwelijks last had van de kartonnen of ijzerachtige smaken weet ik niet. Maar tegen alle verwachting in kreeg ik enorme eetbuien, ik had continu zin om te eten. Daar was de dokter toch ook wel blij mee.

Om misselijkheid te voorkomen en door mijn sterke reactie op pittig eten at ik gedurende de dag kleinere porties, meestal zacht van smaak. En omdat ik opeens veel tijd had leerde ik de wat fijnere kneepjes van het bereiden van maaltijden zodat ik de werkzame stoffen in het eten beter kon benutten. Bijvoorbeeld dat sommige producten niet boven een bepaalde temperatuur verhit dienen te worden, of voeding combineren op een manier dat de opname van vitaminen versterkt wordt. Mijn dagelijkse wandelingen hielpen daarnaast om mijn spijsverteringssysteem op gang te krijgen.

  

Het enige waar ik geen rekening mee had gehouden was dat de chemotherapie en de bijbehorende medicatie lichamelijke bijwerkingen veroorzaakten, waardoor ik in de keuken meer dan eens een ongelukje had. Daarom wil ik iedereen, die graag zelf met een gezond eetpatroon aan de slag gaat tijdens een behandeling van kanker, de volgende praktische tips meegeven:

EHBO door sompleet
Betaalbare foodprocessor
Voorkom ongelukjes

Maak gebruik van hulpmiddelen in de keuken wanneer je weinig energie ervart of sneller bent afgeleid. Ongelukjes zitten in een klein hoekje en wondjes kunnen tijdens een chemotherapie makkelijker ontsteken. Bewaar voor de zekerheid een complete EHBO door in de keuken.

Tip 1 - Hygiëne 


Kankerpatiënten zijn gedurende een behandeling enorm gevoelig voor infecties. Kleine wondjes helen minder snel en een tere huid is gevoeliger voor temperatuurverschillen.

Daarom stond er een verbanddoos klaar in de keuken, uit voorzorg om eventuele snij- en brandwonden snel en adequaat te kunnen behandelen. Tijdens het koken waste ik mijn handen veelvuldig met een handzeep geschikt voor gebruik tijdens een chemotherapie.

Voeding bereidde ik volgens de richtlijnen van recepten in kookboeken die speciaal voor mensen met kanker werden geschreven. Je zult daarin geen recepten vinden met bacteriegevoelig eten en de moeilijkheidsgraad van bereiding is vaak afgestemd op de mogelijkheden van een patiënt.

Om eten in de koelkast te beschermen tegen bacteriën werd alles verpakt in vershouddoosjes met rubberen deksel om de producten luchtdicht af te sluiten. Ook werd eten eerder weggegooid als bederving enigszins werd opgemerkt.

 

 

Tip 2 - Veranderde tastzin


Je zenuwen krijgen de volle lading van een chemotherapie en veel mensen voelen dat het meest in hun vingertoppen en handen. Hierdoor kan alles anders aanvoelen.

Warmte en koude worden anders ervaren waardoor de kans op brandwonden in de keuken wordt vergroot. Bescherm jezelf daarom met meer zorg dan je gewend bent.
Gebruik een hittebestendige ovenwant om hete pannen vast te pakken of maak gebruik van siliconen materialen die sneller afkoelen. 

Bescherm je handen en je gezicht wanneer je een pan heet water wilt afgieten. De stoom die vrijkomt kan heter aanvoelen dan je gewend bent. Voorkom dat hete oliespatten je huid raken tijdens het koken. De wondjes die hierdoor ontstaan helen minder snel.
Draag bijvoorbeeld handige handschoenen tijdens het koken, gebruik (spat)deksels of draag kleding met lange mouwen.

Wees extra voorzichtig bij het snijden van groenten, je vingertoppen kunnen texturen anders ervaren en wanneer je moe bent kunnen ongelukjes op de loer liggen.
Bescherm je handen daarom uit voorzorg met handige keukentools die je helpen met weinig energie een gezonde maaltijd te bereiden.

 

 

Tip 3 - Oog-handcoördinatie


Mijn inschattingsvermogen van afstanden, veraf/dichtbij en oog-handcoördinatie werd door de behandeling aangetast. Ik werd daardoor onhandiger in de keuken. Regelmatig sneed ik me in de vingers.

Tijdens een verjaardag hoorden anderen van mijn beperking in de keuken en hielpen ze me met handige hulpmiddelen voor bescherming tijdens het snijden en om wondjes te voorkomen. 

Snij-bestendige handschoentjes bijvoorbeeld en een vingertop beschermkapje dat tijdens het knoflook snijden een ware uitkomst bleek te zijn!
Een handige uiensnijder zodat een ui met één druk op de knop tot snippers werd gereduceerd.
Ik was ook erg blij met een messenslijpertje, er is immers niets zo gevaarlijk als een bot mes in de keuken. 

Tip 4 - Vermoeidheid

 

Koken kan best een intensieve bezigheid zijn. Kies het juiste moment om de keuken in te gaan wanneer je daar voldoende energie voor voelt.

Er zijn diverse manieren om je inspanning tijdens het boodschappen doen en in de keuken te verlichten. Laat als het kan bijvoorbeeld een keukenmachine het werk voor je doen. 

Snijd je groenten in een handomdraai en kluts je eieren met een mixer. Neem een abonnement op een boodschappenservice of vraag anderen om inkopen voor je te doen als je daar geen energie voor hebt.
Gebruik een trolley als je liever zelf je boodschappen wilt halen.
Zet een krukje neer in de keuken of een fijne stoel, als je daar ruimte voor hebt, zodat je kunt rusten terwijl je een oogje in het zeil houdt.
Houd het simpel. Kies recepten die eenvoudig te bereiden zijn en bij je eetlust passen.

 


Tip 5 - Kleine maaltijden 

 

Behandeling van kanker heeft vaak gevolgen voor je maag.

Het wordt aangeraden om meerdere kleine maaltijden op een dag te eten in plaats van de drie die velen gewend zijn.
Bereid kleine maaltijden voor enkele dagen vooraf.
Bescherm warme voeding door het te verpakken wanneer het nog heet is, het tot maximaal twee uur buiten de koelkast af te laten koelen en vervolgens maximaal twee dagen in de koelkast te bewaren in de luchtdichte verpakking.

 

 

Tip 6 - Verandering van smaak

 

Geuren en smaken kunnen anders worden ervaren doordat slijmklieren erg gevoelig zijn voor chemotherapie en bestraling.
Kook je voor meer mensen, pas dan op met de dosering van kruiden, vraag of iemand je kan helpen of volg het recept.

Op sommige dagen had ik last van de beruchte 'metaalsmaak' tijdens het eten. Eten ging dan makkelijker door gebruik van bamboe bestek.

Eet waar je zin in hebt maar houd het grotendeels gezond. Voor ieder verlangen naar een snack is er immers wel een gezond alternatief te bedenken. 

gallery/schermafbeelding 2018-11-10 om 14.55.17
gallery/schermafbeelding 2018-09-20 om 22.04.46
kookBoeken die rekening houden met kanker

Kookboeken vol recepten  die speciaal zijn ontwikkeld voor mensen met kanker of die een antikankerbehandeling ondergaan hebben wij voor je verzameld. Boeken die zijn geschreven door ervaringsdeskundigen in samenwerking met artsen en diëtisten en houden rekening met de speciale behoeften van een kwetsbaar spijsverteringsysteem.
Vind relevante boeken die nu van toepassing voor je zijn. 

Na een tijdje sloeg ik daarin

wel een beetje door.

 

Ik verbaasde me over de beperkte en versnipperde informatie die beschikbaar was over voeding tijdens een chemobehandeling. Het leek wel alsof iedereen op zijn eigen eilandje de waarheid verkondigde. Ik vond nergens een eenduidige of complete bron voor de vragen die ik had. Mijn dokter toonde niet veel interesse in mijn opmerkingen en suggesties over voeding.

'Onzin', zei hij zelfs. Hij koos ervoor om zich niet op het terrein van voeding uit te spreken. Hij zei, 'voor alles is een pil'. Ik vind dat hij me op zijn minst had kunnen adviseren om veel groenten te eten, of de schijf van vijf zo veel mogelijk te volgen.
 

Voor alles is een pil, waar je misschien weer een andere pil voor nodig hebt om de bijwerkingen te minimaliseren. Ik bestreed mijn symptomen liever zelf door slimme voedselkeuzes te maken.

Na een tijdje sloeg ik daarin een beetje door. Na een tip over het ontzuren van je lichaam had ik sterke alkaliserende middelen in huis gebracht. Gelukkig vergeleek ik, na een waarschuwing van een andere patiënt, de werking ervan met de vier varianten van chemo die ik toegediend kreeg. Ik kwam erachter dat de combinatie serieuze en permanente schade aan mijn celstructuur en DNA had kunnen veroorzaken!

 

Ik vond mijn heil in het eten van veel groenten en zaden, een gevariëerd dieet waarbij ik niet vergat soms ook eens voor een lekkernij te kiezen.

Er zijn een aantal paden in

de supermarkt waar ik

een mentaal rood kruis

doorheen heb gezet. 

 

 

Ik leerde dat het nemen van supplementen altijd met de arts besproken moet worden omdat je je eigen behandeling anders behoorlijk kunt saboteren. Maar als de dokter geen interesse toont in je consumptiepatroon kun je snel de verkeerde keuzes maken. De hoge concentraties van werkzame stof kunnen je chemo bijvoorbeeld krachtiger maken waardoor de schade op je lichaam groter wordt. Daar staat tegenover dat  een lagere dosering van hetzelfde werkzame supplement een positief effect heeft en zijn werk kan doen en beter in je lichaam wordt opgenomen om je lijf sterker te maken.

Ik besloot om geen suiker en geen gemodificeerde of bewerkte voeding meer te eten.
Er zijn een aantal paden in de supermarkt waar ik een mentaal rood kruis doorheen heb gezet. De eerste paar dagen leek het of er weinig over bleef, maar dat bleek al snel een misvatting. Ik had slechts een aantal ingrediënten nodig om alle kant-en-klare producten te kunnen vervangen. Bovendien was ik voordeliger uit omdat verse seizoensgroenten nu eenmaal heel betaalbaar zijn.

Bamboe bestek
Trendy keramische kommen
Verbeter je eetlust

Een metaalsmaak, snel een vol gevoel, pijn bij het slikken of nauwelijk een smaak ervaren. Het zijn allemaal veel gehoorde bijwerkingen van een behandeling tegen kanker. 

Help jezelf voldoende te eten. Kies voor eerdere kleine maaltijden gedurende de dag en vervang je metalen bestek door houten eetgerij. 

Dunschiller met fijn handvat
Volledige snijset met gratis snij bestendige handschoen
Gebruik hulpmiddelen voor het zware snijwerk

Snijbestendige handschoentjes of de juiste hulpmiddelen bij snijwerk zijn niet alleen veel veiliger, je bent ook veel minder tijd en energie kwijt wanneer je groente klein wilt snijden. Met verschillende opzetmessen snijdt je bovendien álles op makkelijk op de door jou gewenste manier. 

Nu, inmiddels drie jaar na mijn laatste chemokuur, is mijn dieet nog steeds zo veel mogelijk suikervrij. Het is voor mij inmiddels niet meer dan normaal om mijn eten helemaal zelf te bereiden zonder geprepareerde sauzen of voorgesneden groentepakketten.
Alhoewel het lang niet meer zo streng is als tijdens mijn behandeling heb ik thuis een nieuwe maatstaf geïntroduceerd in onze voedselkeuzes.

 

Je kunt alle beetjes gebruiken tijdens de behandeling van kanker en de keuzes die je maakt zullen ook tijdens het herstel van belang zijn.

 

Gezond eten blijft je leven lang een goed idee, daar is dat stemmetje in mijn achterhoofd het helemaal mee eens.

 

 

Auteur: Elke De Klerk
Redactie: José Sieverink, Agnes Nienhuis, Raphael De Klerk

8 februari, 2018

Gerelateerde producten

gallery/schermafbeelding 2019-03-02 om 16.41.26
gallery/schermafbeelding 2019-03-02 om 16.45.24
gallery/schermafbeelding 2019-03-02 om 16.49.56
gallery/schermafbeelding 2018-09-20 om 22.05.53